Belandde je in het leven elders dan je waar jij je voorstelde? Hoe zagen de wendingen op je pad eruit? Wat bleef doorheen je verrassende of zelfs onlogische keuzes toch onbewust de leidraad? En wat zien professionele kameleons uiteindelijk als hun levenswerk? Onze nieuwe vraagstaart spit het brein uit van telkens weer een andere markante zigzagger.
Henk-Jan Geel (54) is als expeditieleider en internationaal poolgids (IPGA of International Polar Guide Association) in Vlaanderen een bekend TV-gezicht dankzij de Play4-expedities Groenland, Namibië en Patagonië. Na studies weg- en waterbouwkunde volgt een militaire dienst bij het Korps Commandotroepen, vergelijkbaar met onze paracommando’s. Een eerste baan wacht bij een funderingsbedrijf waar een managementfunctie in de sterren geschreven lijkt te zijn.
De liefde beslist er anders over. Zweden wordt zijn nieuwe thuis. Nederlandse bouwkundige expertise blijkt er weinig waard. Als barman in een pub leert hij de taal, een wereldreis blijkt enkel een break om daarna toch de commerciële wereld in te rollen. Terug in Nederland wordt hij merchandiser, een ervaring die hij meeneemt naar Bol.com waar marketing en e-commerce nieuwe passies worden.
Een dieperliggende liefde voor extreme natuur leidt in 2008 tot een kantelpunt. Een militair- en scoutsverleden helpt om een Groenlandexpeditie op te zetten waarover een tv-zender een reeks wil maken. Het succes biedt een uitweg uit de e-commerce, maar zonder zekerheid over een vervolg. Met twee partners uit de tv-wereld stampt hij zelf een filmproductiebedrijf voor avontuurlijke documentaires uit de grond, met hem als producent en fixer. National Geographic en Discovery Channels kopen documentaires, maar de bankencrisis gooit roet in het eten. Online marketing en workshops over sociale media bieden een uitweg.
Tijdens Groenlandlezingen merkt hij dat zijn publiek méé op expeditie wil. In 2018 laat een eerste groep avontuurlijke toeristen zich gidsen. Investeringen in extra gidsen en materiaal worden gefnuikt door de coronacrisis. Noodgedwongen volgt een episode als klusjesman. Na de pandemie explodeert de vraag naar expedities en wordt opschalen mogelijk. De Belgische connectie met Play4 komt er dankzij poolavonturier Dixie Dansecoer die hem aanbiedt om gids te worden. In 2019 begeleidt hij een eerste Groenlandexpeditie voor Dixie. Na diens fatale ongeluk in 2021 valt alles stil, tot in 2023 Expeditie Groenland Vlaanderen hem voor het eerst een team bekende Vlamingen ziet gidsen en coachen. Daarna volgen nog Expeditie Namibië en Expeditie Patagonië.
De kameleonvraagstaart
Wat betekent wendbaarheid voor jou?
“Je supergoed voorbereiden op wat je dénkt dat er op je afkomt. En tegelijk de deur openlaten voor alle andere scenario’s. Het weer slaat om, het terrein is toch anders: dan moet ik flexibel genoeg zijn om me aan te passen.”
Welke gewoonte of overtuiging heb je de voorbije jaren bewust losgelaten?
“Dat werk en leven twee gescheiden werelden zijn. Vroeger dacht ik dat ‘werk’ niet per se leuk is, maar dat je er je hobby’s mee kan betalen. Nu weet ik dat je ook geld kan verdienen met iets dat je echt graag doet. Mensen vertellen me soms afgunstig dat ik van mijn hobby mijn werk gemaakt heb. Daar maak ik me grappend vanaf door te antwoorden dat ik dan nu geen hobby’s meer heb.”
Welke eigenschap bewonder je het meeste in mensen die in de chaos overeind blijven?
“Dat ze een helder einddoel vasthouden en de rest kunnen relativeren. Het helpt me in de chaos als ik voor ogen blijf houden waarover het echt gaat. Als expeditieleider is dat eenvoudig: ik wil iedereen veilig over de eindmeet krijgen.”
Wat is de meest waardevolle bocht die je ooit in je carrière gemaakt hebt?
“De stap van loondienst naar zelfstandig ondernemerschap. Ik verbrand graag al mijn schepen achter me. Ik kan niet half-half met één been in loondienst en een ander been in het ondernemerschap staan, ik moet voluit gaan. Onder druk werk ik het efficiëntst.”
Wat is het dapperste dat je ooit gedaan hebt door ‘nee’ te zeggen?
“Een deelnemer uit mijn eerste Groenlandexpeditie halen omdat hij het niet aan kon. Het team voelde de spanning. Iedereen wilde door, maar ik wilde vooral dat hij het in alle veiligheid zou halen. Op basis van de feiten moest ik hard ingrijpen. Emotioneel, maar het heeft me later geholpen om sneller en duidelijker te beslissen.”
Welk talent dat je niet bezit, had je graag gehad?
“Beter kunnen delegeren. Ik modder veel te lang zelf aan. Ik heb freelancers en gidsen in dienst die sommige dingen beter aanpakken dan ik ooit zou kunnen, maar ik schuif het te lang voor me uit om verantwoordelijkheden volledig toe te vertrouwen.”
Wat is de meest onconventionele beslissing die je nam, die achteraf verrassend goed uitpakte?
“Kansen grijpen die toevallig op mijn pad komen en ze soms een beetje forceren, heeft me vaak geholpen. Dat ik op een beurs nogal bedremmeld Dixie Dansercour durfde aan te spreken, is de reden waarom ik nu bij jullie op tv mag komen.”
Welke vorm van creativiteit wordt onderschat? En wanneer ben je zelf op je creatiefst?
“Creativiteit zit vaak in micro-bijsturen. Op expeditie kan ik niet naar de winkel. Ik heb een beperkte hoeveelheid materiaal bij en ik moet met onverwachte situaties omgaan. Dan ben ik continu alert. En op dagen waarop er niets gebeurt, waarbij we gewoon lopen op het ritme van de weersomstandigheden, broed ik op plannen over workshops en formats. Creativiteit komt in stilte op je af.”
Is er een discipline die je nodig hebt, maar waar je mee worstelt?
“Op tijd anticiperen, want ik lijd hevig aan uitstelgedrag. Skireparaties bijvoorbeeld: ik heb er 300 dagen de tijd voor, en drie dagen voor vertrek is het nog niet gebeurd. Ik lijk die druk op de ketel nodig te hebben.”
Wat is voor jou het verschil tussen koppig zijn en volhardend blijven?
“Koppigheid is iets doorduwen op jouw manier terwijl je weet dat je het einddoel daarmee niet haalt. Volhardend zijn, is ervoor blijven gaan, maar desnoods je koers aanpassen zodat je wél een kans hebt op je einddoel en dat ook veilig bereikt.”
Wat is je grootste succes en welke prijs heb je daarvoor betaald?
“Dat ik al drie seizoenen de expeditieleider mag zijn op Belgische televisie, voelt als een eer. De prijs? Ik ben minder thuis. Maar met een 9-to-5 ben ik er fysiek wel, maar dan ben ik niet per se altijd mijn eigen vrolijke zelf. Als ik nu thuis ben, ben ik er ook echt. En dan sla ik geen avondmaaltijd met mijn gezin over.”
Wat is je huidige gemoedstoestand?
“Superchill, maar met hoogseizoendruk. Over drie dagen vertrek ik naar Zweden en nu moet alles nog één keer langs de checklists. Vanaf woensdag kantelt het naar de uitvoerfase. En als ik half maart terug ben, voelt dat als vakantie.”
Welke rol speelt toeval bij succes?
“Minstens 80 procent is toeval.”
Wat was je meest leerrijke tegenslag?
“Die ene deelnemer op de Groenlandse ijskap die er eigenlijk niet had mogen zijn. Het was de eerste keer dat ik met mijn bedrijf Art of Adventure de oversteek maakte. Vooraf dacht ik heel commercieel hoe meer deelnemers, hoe beter. Achteraf besefte ik dat ik het veel eerder had moeten zien aankomen. Een wijze les, maar wel een harde.”
Wat helpt jou om niet te verharden of te verzuren?
“Doen wat ik leuk vind. Ik geniet trouwens even hard van de beginnersavonturen. Ik vind het tof om mensen te laten ervaren hoe leuk dit is. Geeft iemand na afloop aan dat een stuk uitdagender mag of dat die zelf een trip gaat organiseren, dan is mijn doel behaald. Zelfs wanneer iemand vertelt dat hij of zij er niets aan vond en kan uitleggen waarom, vind ik toch dat ik iets bereikte.”
Zijn er dingen waar je ondanks al je ervaring nog fundamenteel over twijfelt?
“Bij elke tocht en elke beslissing vraag ik me af of ik wel de juiste keuzes maak. Vertrekt de boot in Groenland over de fjord richting het startpunt, dan voel ik de eerste meters die spanning in me.”
Welke kwetsbaarheid mag volgens jou vaker zichtbaar zijn?
“Vroeger knikte ik altijd driftig van ja, terwijl ik het niet begreep. Nu vraag ik om een voorbeeld, om meer uitleg. Doorvragen is geen zwakte.”
Hoe kom je tot je beste ideeën en hoe maak je er ruimte voor?
“Door afstand te nemen. Dat kan al door even naar het toilet te gaan tijdens een vergadering. De beste ideeën komen als je er niet hard over denkt, maar er latent mee bezig bent. En ik vraag deelnemers tegenwoordig bewust waarom ze meedoen, waarom ze hier willen zijn. Alleen die vraag opent zoveel betekenis, dat alles daarna veel duidelijker wordt.”
Welk aspect van jouw persoonlijkheid probeer je te temperen?
“Mijn onzekerheid over keuzes maken. Linksaf of rechtsaf. Ik probeer te kiezen zonder onbezonnen te zijn.”
Wat zie je als je levenswerk?
“Mijn achttienjarige zoon. Het gevoel dat ik hem goed heb opgevoed. Ik zie hem zijn eigen koers varen, verantwoordelijkheid nemen op het juiste moment en zijn morele grenzen bewaken.”
Wie is jouw favoriete historische personage?
“De negentiende-eeuwse kapitein en expeditieleider Ernest Shackleton, om hoe hij na een schipbreuk toch zijn hele team levend thuisbracht. En dichter bij huis: Barentsz en Van Heemskerck die overwinterden op Nova Zembla, eind zestiende eeuw.”
Wie vergeef je wat nooit?
“Ik draag nog steeds de woede mee van een ontslagronde: van de ene op de andere dag, terwijl we met een klein team samen wel ‘het bedrijf’ waren. Dat werd ons zo voorgehouden. Sindsdien weet ik dat loondienst mooi kan zijn, maar dat je werkt voor het geluk van een ander. Kijk altijd naar wat je geeft en wat je ervoor terugkrijgt.”
Welke vraag zouden leiders zichzelf vaker moeten stellen?
“Vertrouwt iemand je een opdracht toe, vraag je dan af of je hem zelf ook zou uitvoeren. Delegeer geen werk dat je zelf niet zou willen doen.”
Welk boek, lied of kunstwerk is jouw kompas?
“Het nummer Growing Up van Bruce Springsteen.”
Wat zou jij je twintigjarige zelf willen vertellen?
“Ga niet alleen voor het geld voor een werkgever werken of omdat je denkt dat je geen alternatief hebt. Kijk naar het volledige pakket: vind ik het interessant, voeg ik iets toe, heb ik goede collega’s, is er waardering die verder gaat dan het loon?”
Hoe wil jij graag herinnerd worden?
“Als een toffe vader.”
Fotograaf: Wieland De Hoon
https://arcticadventure.nl/
