“Mijn werkdag begint niet met het checken van mijn agenda maar met het controleren van de uiers van de ooien die pas gelammerd hebben”, zegt Stijn Vermeire (46). Hoewel hij talen studeerde en jarenlang op een vertaaldienst en in het onderwijs de juiste woorden bij elkaar dreef, herdert hij de jongste vijf zomers schapen. “Geen carrière die ik op voorhand had gepland, maar wel de keuze die bepaalt wie ik nu ben. Voor mij is dit geen werk, het is een levensstijl.”
“Ik heb op de vertaaldienst van Volvo gewerkt, gaf Frans en Italiaans in het avondonderwijs en les Nederlands voor anderstaligen. Ik deed dat allemaal niet met tegenzin, maar toen Nils Mouton, van bioboerderij De Zwaluw in Lovendegem, een herder zocht, voelde ik een onweerstaanbare drang om te solliciteren. Dat was inderdaad wel een beetje vreemd omdat ik voordien nooit uitgesproken met dieren ben bezig geweest, tenzij als kind met een goudvis, een dwergpapegaai en een kat. Het buitenleven heeft mij daarentegen wel altijd aangetrokken. Ik ging tijdens vakantiejobs druiven plukken of op een bioboerderij werken. De connectie die ik nu heb, gaat echter veel dieper.”
“Het was een sprong in het diepe. In het begin dacht ik dat het wel cool zou zijn om het te proberen, zonder precies te weten wat het dagelijkse werk inhield. Nu durf ik mezelf eindelijk volmondig ‘herder’ te noemen. Ik voel dat het na al die jaren een deel van mijn identiteit is geworden.”
Geen woorden, maar eerlijkheid
“Mensen vragen me soms of ik het talige niet mis, gezien mijn achtergrond. Maar ik vind juist een enorme rijkdom in het werken met dieren. Dieren geven je op maandag geen samenvatting van hun weekend. Om te weten of het goed met hen gaat, moet je hen observeren. Je leert ze kennen door er simpelweg bij te zijn. Er schuilt een enorme eerlijkheid in die non-verbale communicatie. Het is een pure manier om met iemand, of in dit geval met een dier, te communiceren en hen op die manier te leren kennen.”
“Mijn jaar is opgesplitst in twee delen. In de winter staan de 350 schapen op stal. Vanaf half december tot april ben ik hun verzorger. Eind januari, begin februari, worden er soms 22 lammetjes op één dag geboren. Dan is het alle hens aan dek: uiers controleren, zien of de binding tussen ooi en lam goed zit, en als dat niet het geval is, zoeken of een andere moeder een verstoteling wil adopteren … of ze grootbrengen met de fles.”
“Vanaf april verandert mijn leven compleet. Dan trek ik met de kudde de natuur in, naar Het Parkbos in De Pinte of langs de Damse Vaart. Omdat je in Damme moeilijk met het openbaar vervoer geraakt en ik bij de kudde moet zijn als er iets misgaat, leef ik al die tijd echt in hun ritme. Ik slaap dan in een woonwagen bij mijn dieren, ver weg van het openbaar vervoer en de stadse drukte.”
Geen paniek
“Er hangt een romantisch beeld rond het herdersbestaan: de man die rustig in het mooie landschap staat te mijmeren. Maar ik ben geen wandelende postkaart. Ik zie de schoonheid, maar het is geen vrijblijvende bezigheid. Het is fysiek zwaar werk dat, weer of geen weer, discipline vereist en een duidelijk doel heeft. De schapen worden ingezet in het kader van het landschapsbeheer. In hun vacht verspreiden ze zaadjes zodat waardevol flora verspreid en bewaard wordt, terwijl hun trappelende pootjes de bodemkwaliteit op peil houden. Dat besef geeft mij enorm veel voldoening. Het sterkt mijn geloof in de waarden van de bioboerderij en het belang van biodiversiteit.”
“Winter of zomer, er is geen tijd om traag wakker te worden. ‘s Ochtends moet ik direct ‘aan’ staan, want de dieren kennen geen uitstel. De droge zomers van de jongste jaren zorgen ook voor stress, door watertekorten en ziektes zoals blauwtong die op de loer liggen. Al moet je als herder vooral rustig blijven in alle omstandigheden. Als ik panikeer, voelen mijn honden en de schapen dat direct en dat is het recept voor meer ellende. Ik heb dus geleerd om vertrouwen te hebben in de dingen: als het niet in de eerste tien minuten goed komt, dan misschien wel in het uur daarna.”
De urgentie die mij drijft
“Mensen vragen me soms of ik het niet mis om op reis te gaan of een druk sociaal leven te hebben maar integendeel, ik hou enorm van mijn lege agenda. De focus op de kudde heeft mijn wereld misschien vernauwd, maar in de diepte juist enorm verrijkt. Als ik een dag vrij heb, wil ik vaak gewoon thuis uitrusten. Ik heb geen behoefte aan allerlei nevenactiviteiten. Het fysieke werk zorgt bovendien voor een gezonde moeheid. ‘s Avonds is mijn pijp uit rond 22 uur, en daarna slaap ik beter dan ooit.”
“Ik ben blij dat ik dit werk mag doen. Niet omdat het moet maar omdat het is wie ik ben. Het zweet van buitenwerk, de aardsheid van de stal, de geur van hooi en aarde. Het ruikt zoveel beter dan het stresszweet van een kantoorbaan. Zelfs als ik morgen de loterij win en nooit meer hoef te werken, dan zou er in essentie niets veranderen. Misschien zou ik een iets comfortabelere woonwagen kopen of de stal wat opfrissen met nieuwe waterkuipen, maar ik zou nog steeds bij mijn kudde willen zijn. Ik zou het niet over mijn hart krijgen om niet voor de schapen te zorgen. Die urgentie, die verantwoordelijkheid, dat is wat mij drijft.”
